از نفت خام تا محصولات نفتی: مراحل کلیدی پالایش و شیرین‌سازی

۲. فرآیندهای شیرین‌سازی (Sweetening)

• هدف: حذف ترکیبات ناخواسته مانند گوگرد و مرکاپتان‌ها.

• روش‌ها:

  • هیدروگوگردزدایی (HDS): حذف گوگرد با استفاده از هیدروژن و کاتالیزور.

  • فرآیند مراکس  (DMC) با استفاده از کاتالیست های IVKAZ-AA ساخت شرکت آرتین آزما:   اکسیداسیون مرکاپتان‌ها و تبدیل آنها به دی‌سولفیدهای بی‌بو.

• • شست‌وشو با سود: روشی اقتصادی برای برش‌های سبک مانند LPG و نفتا.

۳. فرآیندهای تبدیل (Conversion Processes)

• هدف: اصلاح و تغییر ساختار مولکولی هیدروکربن‌ها برای تولید محصولات با کیفیت بالاتر.

• انواع:

  • کراکینگ (Cracking): شکستن مولکول‌های سنگین به مولکول‌های سبک‌تر مانند بنزین و پروپان.

  • ریفورمینگ (Reforming): افزایش عدد اکتان بنزین با تبدیل نفتا به آروماتیک‌ها و ایزوپارافین‌ها.

  • ایزومریزاسیون (Isomerization): تغییر زنجیرهای خطی به شاخه‌ای برای بهبود کیفیت سوخت.

  • هیدروکراکینگ (Hydrocracking): ترکیب کراکینگ و هیدروژناسیون برای تولید سوخت‌های سبک و باکیفیت از خوراک‌های سنگین.

۴. حذف ناخالصی‌ها و تصفیه نهایی

این مرحله شامل فرآیندهایی برای ارتقای کیفیت محصولات است:

• حذف فلزات سنگین و نمک‌ها.

• کاهش ترکیبات نیتروژنی و اکسیژنی.

• بهبود رنگ، بو و پایداری فرآورده‌ها.

۵. واحدهای پشتیبان پالایشگاه

برای تکمیل عملیات پالایش، واحدهای جانبی نقش کلیدی دارند:

• واحد هیدروژن: تأمین هیدروژن برای فرآیندهای HDS و هیدروکراکینگ.

• واحد بازیافت گوگرد (SRU): تبدیل هیدروژن سولفید به گوگرد عنصری.

• واحد تصفیه آب و پساب: جلوگیری از آلودگی‌های زیست‌محیطی.

فرآورده‌های نهایی پالایش

نتیجه این مراحل، تولید طیف گسترده‌ای از محصولات پرکاربرد است:

• بنزین: سوخت اصلی خودروها.

• گازوئیل: سوخت موتورهای دیزلی و کشتی‌ها.

• نفت سفید: مورد استفاده در هواپیما و صنایع خاص.

• LPG: سوخت خانگی و خوراک صنایع شیمیایی.

• نفتا: ماده اولیه برای تولید پلاستیک و الیاف مصنوعی.

• قیر: کاربرد در راه‌سازی و عایق‌کاری.