شرح خدمات
| شرح آزمون | روش آزمون | |
| وزن ﻣﺨﺼﻮص | INSO 197 | ASTM A1298 |
| API Gravity | INZO 197 | ASTM D 1298 |
| ﮔﻮﮔﺮد ﮐﻞ | INSO 8402 | ASTM D 4294 |
| ﻣﺮﮐﺎﭘﺘﺎن | INSO 9379 | ASTM D 3227 |
| اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي آب و رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ روش ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﯿﻮژ | INSO 15342 | ASTM D4007 |
| اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي آب ﺑﻪ روش ﺗﻘﻄﯿﺮ | ISIRI 8139 | ISO 9029 |
| آزﻣﻮن ﮔﺮاﻧﺮوي | ISIRI 340 | ASTM D 445 |
| ﻧﻘﻄﻪ رﯾﺰش | INSO 201 | ASTM D 97 |
| اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي ﻓﺸﺎر ﺑﺨﺎر | INSO 5439 | ASTM D 323 |
| ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه ﮐﺮﺑﻦ ﺑﻪ روش رﻣﺰﺑﺎﺗﻮم | INSO 200 | ASTM D5424 |
| ﻋﺪد اﺳﯿﺪي ﮐﻞ | INSO 18030 | ASTM D 664 |
| ﺗﻘﻄﯿﺮ در ﻓﺸﺎر اﺗﻤﺴﻔﺮ | INSO 6261 | ASTM D 86 |
وزن مخصوص
این آزمون برای تعیین وزن مخصوص فرآوردههای نفتی انجام میشود. در این روش از هیدرومتر یا پیکنومتر استفاده شده و وزن مخصوص نمونه در دمای مشخص اندازهگیری میشود. وزن مخصوص شاخص مهمی برای شناسایی، کنترل کیفیت و مقایسه فرآوردههای هیدروکربنی است و در محاسبات تبدیل حجم به جرم نیز کاربرد دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 500 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D1298
INSO 197
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
API Gravity
این آزمون جهت تعیین درجه API فرآوردههای نفتی انجام میشود. درجه API مقدار تبدیلشدهای از وزن مخصوص در دمای استاندارد است و شاخصی برای تعیین سبک یا سنگین بودن محصول میباشد. این آزمون با استفاده از هیدرومتر API انجام شده و مقدار API بر اساس وزن مخصوص اندازهگیریشده محاسبه میگردد. درجه API نقش مهمی در طبقهبندی، قیمتگذاری و کاربردهای پالایشی و صنعتی دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 500 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D1298
INSO 197
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
گوگرد کل
این آزمون به منظور تعیین مقدار کل گوگرد موجود در فرآوردههای نفتی انجام میشود. در این روش، مقدار گوگرد نمونه با استفاده از دستگاه طیفسنجی فلورسانس پرتو ایکس (XRF) اندازهگیری میشود. میزان گوگرد یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی کیفیت فرآوردههای نفتی بوده و وجود مقادیر بالای آن میتواند موجب خوردگی تجهیزات، آلودگی زیستمحیطی و کاهش کیفیت احتراق گردد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 10 تا 20 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D4294
INSO 8402
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
مرکاپتان
این آزمون به منظور تعیین مقدار مرکاپتانها (ترکیبات گوگردی فعال) در فرآوردههای نفتی بهویژه برشهای سبک مانند بنزین، نفتا و حلالها انجام میشود. در این روش، مرکاپتانهای موجود در نمونه با استفاده از روش تیتراسیون پتانسیومتری با محلول نیترات نقره اندازهگیری میشوند. وجود مرکاپتانها میتواند موجب ایجاد بوی نامطبوع، خوردگی تجهیزات و کاهش کیفیت محصول شود، بنابراین اندازهگیری آن برای کنترل کیفیت فرآوردههای نفتی اهمیت دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 50 تا 100 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D3227
INSO 9379
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي آب و رﺳﻮﺑﺎت ﺑﻪ روش ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﯿﻮژ
این آزمون به منظور تعیین مقدار آب و رسوبات موجود در نفت خام و فرآوردههای نفتی انجام میشود. در این روش، نمونه با یک حلال مناسب مخلوط شده و در لولههای مدرج مخصوص در دستگاه سانتریفیوژ با سرعت مشخص چرخانده میشود. در اثر نیروی گریز از مرکز، آب و ذرات جامد از فاز هیدروکربنی جدا شده و در انتهای لوله جمع میشوند. مقدار آب و رسوبات بر اساس حجم جدا شده در لوله مدرج قرائت و به صورت درصد حجمی گزارش میگردد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 100 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D4007
INSO 15342
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي آب ﺑﻪ روش ﺗﻘﻄﯿﺮ
این آزمون برای تعیین مقدار آب موجود در فرآوردههای نفتی، قیر و مواد مشابه با استفاده از روش تقطیر انجام میشود. در این روش، نمونه همراه با یک حلال مناسب در دستگاه تقطیر حرارت داده میشود. آب موجود در نمونه همراه با بخار حلال تبخیر شده و پس از میعان در کندانسور، در یک تله مدرج جمعآوری میشود. از آنجا که آب و حلال با یکدیگر نامحلول هستند، آب در قسمت پایینی تله مدرج تجمع یافته و حجم آن به طور مستقیم قرائت میشود. این روش برای کنترل کیفیت و تشخیص وجود رطوبت در محصولات نفتی اهمیت دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 100 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ISO 9029
ISIRI 8139
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
آزﻣﻮن ﮔﺮاﻧﺮوي
این آزمون برای تعیین گرانروی سینماتیکی فرآوردههای نفتی مایع در دمای کنترلشده انجام میشود. در این روش، زمان لازم برای عبور حجم مشخصی از نمونه از داخل یک لوله مویین ویسکومتر تحت اثر نیروی ثقل اندازهگیری میشود. گرانروی یکی از مهمترین خواص فیزیکی فرآوردههای نفتی است و بیانگر مقاومت سیال در برابر جریان میباشد. این پارامتر در ارزیابی کیفیت روغنها، سوختها و سایر محصولات نفتی و همچنین در انتخاب شرایط مناسب برای حمل، پمپاژ و مصرف آنها اهمیت زیادی دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 15 تا 20 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D445
ISIRI 340
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
ﻧﻘﻄﻪ رﯾﺰش
این آزمون برای تعیین پایینترین دمایی که در آن فرآورده نفتی هنوز قابلیت جریان دارد انجام میشود. در این روش، نمونه تحت شرایط کنترلشده و طبق مراحل استاندارد بهتدریج سرد میشود. در فواصل زمانی مشخص، ظرف نمونه بررسی میگردد تا مشخص شود آیا حرکت یا جاری شدن در آن مشاهده میشود یا خیر. اولین دمایی که در آن نمونه دیگر جریان نداشته باشد به عنوان نقطه ریزش گزارش میشود.
نقطه ریزش شاخصی مهم برای عملکرد محصول در شرایط دمای پایین بوده و در انتخاب و فرمولاسیون روغنها، سوختها و روانکارها نقش کلیدی دارد.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 50 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D97
INSO 201
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
اندازهگیری فشار بخار (Vapor Pressure)
این آزمون برای تعیین فشار بخار فرآوردههای نفتی سبک مانند بنزین، نفتا و سوختهای سبک انجام میشود. فشار بخار نشاندهنده میزان فرّاریت یک محصول است و در ایمنی، عملکرد موتور، نگهداری و حملونقل نقش مهمی دارد.
در روش استاندارد رید (Reid Vapor Pressure – RVP)، نمونه در یک محفظه مشخص قرار گرفته و در دمای کنترلشده (معمولاً 37.8 درجه سلسیوس) فشار تعادلی بخار–مایع اندازهگیری میشود. مقدار بهدستآمده معیاری از تمایل محصول به تبخیر و تشکیل بخار است.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 1 تا 1.5 لیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D323
INSO 5439
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه ﮐﺮﺑﻦ ﺑﻪ روش رﻣﺰﺑﺎﺗﻮم
این آزمون برای تعیین مقدار تمایل فرآوردههای نفتی به تشکیل رسوبات کربنی در اثر حرارتدهی در شرایط کنترلشده انجام میشود. در این روش، مقدار مشخصی از نمونه در یک ظرف شیشهای مخصوص قرار داده شده و در کوره با دمای بالا حرارت داده میشود تا اجزای فرّار تبخیر شده و مواد باقیمانده به صورت رسوب کربنی باقی بمانند. پس از پایان آزمون، مقدار باقیمانده کربنی نسبت به جرم اولیه نمونه اندازهگیری و به صورت درصد گزارش میشود.
نتیجه این آزمون شاخصی از تمایل سوختها و روغنها به تشکیل کک و رسوبات در تجهیزات احتراقی، موتورها و مبدلهای حرارتی است.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 4 گرم
استانداردهای مرجع:
ASTM D524
INSO 200
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
ﻋﺪد اﺳﯿﺪي ﮐﻞ
این آزمون برای تعیین مقدار کل ترکیبات اسیدی موجود در فرآوردههای نفتی و روانکارها انجام میشود. در این روش، نمونه در یک حلال مناسب حل شده و سپس با محلول استاندارد هیدروکسید پتاسیم (KOH) به روش تیتراسیون پتانسیومتری یا رنگسنجی تیتر میشود. مقدار باز مصرفشده برای خنثیسازی اسیدهای موجود در نمونه محاسبه شده و نتیجه به صورت میلیگرم هیدروکسید پتاسیم مورد نیاز برای خنثیسازی اسیدهای موجود در یک گرم نمونه (mg KOH/g) گزارش میشود.
عدد اسیدی شاخصی مهم برای ارزیابی میزان اکسیداسیون، تخریب روغن و وجود ترکیبات اسیدی خورنده در فرآوردههای نفتی است.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 10 تا 20 گرم
استانداردهای مرجع:
ASTM D664
INSO 18030
زمان انجام آزمون: یک روز کاری
ﺗﻘﻄﯿﺮ در ﻓﺸﺎر اﺗﻤﺴﻔﺮ
این آزمون برای تعیین مشخصات تقطیری فرآوردههای نفتی مانند بنزین، نفت سفید، گازوئیل و حلالها در فشار اتمسفری انجام میشود. در این روش، نمونه در یک دستگاه تقطیر استاندارد حرارت داده میشود و دمای تبخیر و میعان اجزای مختلف آن در مراحل مختلف ثبت میگردد. نتایج شامل نقطه شروع تقطیر، درصد تبخیر در دماهای مشخص، نقطه پایان تقطیر و مقدار باقیمانده است.
این اطلاعات برای ارزیابی کیفیت، فراریت، ترکیب برشها و عملکرد محصول در موتور یا فرآیندهای صنعتی بسیار مهم است.
مقدار نمونه مورد نیاز: حدود 100 میلیلیتر
استانداردهای مرجع:
ASTM D86
INSO 6261
زمان انجام آزمون: یک روز کاری